Zdolność kredytowa Polaków spada. Mieszkań jest mniej, ceny rosną
Sierpień 2024 przyniósł największy spadek zdolności kredytowej od roku. Rodziny z dziećmi tracą dostęp do kredytów, a oferta mieszkań kurczy się w dużych…
Sierpień 2024 przyniósł przełomową zmianę na polskim rynku kredytów hipotecznych: zdolność kredytowa gospodarstw domowych spadła po raz pierwszy od wielu miesięcy jednocześnie we wszystkich grupach kupujących. To nie był incydent dotyczący tylko jednej kategorii nabywców — pogorszenie sytuacji objęło singli, pary bez dzieci i rodziny z dziećmi.
Jak drastycznie spadła zdolność kredytowa?
Spadek zdolności kredytowej w sierpniu był największy od roku. Dla singli zarabiających 6 tys. zł netto wynosi on 3 proc. w stosunku do lipca, co przełożyło się na zmniejszenie możliwości pożyczenia do około 434,5 tys. zł. Dla rodzin 2+1 (dochód 10 tys. zł netto) spadek był bardziej dotkliwy — aż 5 proc., zmniejszając zdolność kredytową do 599,4 tys. zł.
Jednak największą stratę poniosły rodziny z dziećmi. Ich zdolność kredytowa spada nieprzerwanie przez cztery kolejne miesiące, a łączny spadek w tym okresie wynosi 11 proc. Cztery miesiące wcześniej rodzina mogła liczyć na zdolność kredytową około 675,8 tys. zł, a w sierpniu spadła ona do około 600 tys. zł. W stosunku do roku ubiegłego sytuacja jest o 3 proc. gorsza.
Różnice między bankami są znaczące. Singiel może uzyskać zdolność kredytową w przedziale 371–498 tys. zł, w zależności od instytucji, a rodzina 2+1 — między 547 a 699 tys. zł. Te rozbieżności pokazują, że warto porównać oferty kilku banków przed podjęciem decyzji o kredycie.
Oprocentowanie powyżej 6 proc. — główna przyczyna spadku
Zdolność kredytowa zależy bezpośrednio od oprocentowania kredytów hipotecznych. Gdy stopy procentowe rosną, bank może pożyczyć mniej pieniędzy przy tym samym dochodzie — bo raty są wyższe. W sierpniu 2024 oprocentowanie kredytów hipotecznych przekroczyło 6 proc., co jest kluczowym czynnikiem obniżającym zdolność kredytową.
| Kategoria kupującego | Dochód netto | Zdolność kredytowa (sierpień) | Zmiana m/m |
|---|---|---|---|
| Singiel | 6 tys. zł | 434,5 tys. zł | −3% |
| Para bezdzietna | 8 tys. zł | 540,1 tys. zł | brak danych |
| Rodzina 2+1 | 10 tys. zł | 599,4 tys. zł | −5% |
| Rodzina z dzieckiem | — | ~600 tys. zł | −11% (4 miesiące) |
Mieszkań jest mniej — szczególnie w dużych miastach
Jednocześnie ze spadkiem zdolności kredytowej kurczy się również podaż mieszkań na rynku pierwotnym. W sierpniu 2024 liczba dostępnych lokali zmniejszyła się w większości dużych miast.
Warszawa: dostępnych było około 1 tys. mieszkań dla singli, czyli o 16 proc. mniej niż miesiąc wcześniej (1,2 tys.). Dla rodzin 2+1 sytuacja wyglądała podobnie — 5,7 tys. mieszkań wobec 6,2 tys. miesiąc wcześniej.
Kraków doświadczył dramatycznego spadku. Liczba dostępnych mieszkań dla singli zmniejszyła się z około 700 do zaledwie 400 — to spadek o 39 proc. Dla rodzin 2+1 dostępnych było 4,2 tys. mieszkań wobec 5 tys. wcześniej.
Wrocław: dla singli dostępnych było 1,1 tys. mieszkań (wcześniej 1,4 tys.), dla rodzin 2+1 — 4,7 tys. (wcześniej 5,5 tys.).
Poznań: dla singli 1,8 tys. mieszkań wobec 2,2 tys. miesiąc wcześniej.
Trójmiasto: dla singli 1,2 tys. mieszkań wobec 1,4 tys. wcześniej.
Łódź i Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia utrzymują większą dostępność — odpowiednio około 5,4 tys. i 5,1 tys. mieszkań dla singli — ale i tam obserwuje się tendencję spadkową.
Co to oznacza dla Ciebie?
Jeśli planujesz zakup mieszkania w Polsce, sierpień 2024 to moment, w którym rynek zmienia się na Twoją niekorzyść — przynajmniej krótkoterminowo.
Dla singli: Twoja zdolność kredytowa maleje, a oferta mieszkań się kurczy. To oznacza, że konkurencja o dostępne lokale wzrasta, a Ty możesz sobie pozwolić na mniej. Jeśli rozważasz zakup, warto przyspieszyć decyzję, zanim zdolność kredytowa spadnie jeszcze bardziej.
Dla rodzin z dziećmi: Sytuacja jest najpoważniejsza. Cztery miesiące z rzędu spadająca zdolność kredytowa oznacza, że coraz trudniej jest uzyskać kredyt na zakup większego mieszkania. Jeśli planujesz rozszerzenie rodziny lub przeprowadzkę do większego lokalu, warto rozważyć działania zaradcze — na przykład czekanie na obniżenie stóp procentowych lub zwiększenie dochodów gospodarstwa domowego.
Dla inwestorów: Zmniejszająca się dostępność mieszkań w dużych miastach (szczególnie w Krakowie) może oznaczać wzrost cen w przyszłości. Jednak jednocześnie spadająca zdolność kredytowa potencjalnych nabywców może ograniczyć popyt.
Porównanie zdolności kredytowej między bankami staje się teraz jeszcze ważniejsze — różnica 127 tys. zł (dla singli między 371 a 498 tys. zł) to znaczna kwota, która może zmienić dostępność wymarzonego mieszkania.
Najczęstsze pytania
Jaka jest zdolność kredytowa singli w Polsce w sierpniu 2024?
Singl zarabiający 6 tys. zł netto ma zdolność kredytową około 434,5 tys. zł, co stanowi spadek o 3 proc. w stosunku do lipca. Dokładna kwota zależy od banku i waha się w przedziale 371–498 tys. zł.
O ile spadła zdolność kredytowa rodzin z dziećmi?
Rodziny z dzieckiem straciły zdolność kredytową o 11 proc. w ciągu czterech miesięcy — z około 675,8 tys. zł cztery miesiące wcześniej do około 600 tys. zł w sierpniu. To również o 3 proc. mniej niż rok wcześniej.
Ile mieszkań jest dostępnych dla singli w Warszawie?
W sierpniu 2024 w Warszawie dostępnych było około 1 tys. mieszkań dla singli, czyli o 16 proc. mniej niż miesiąc wcześniej (1,2 tys.).
Dlaczego spada zdolność kredytowa?
Oprocentowanie kredytów hipotecznych przekracza 6 proc., co bezpośrednio zmniejsza kwotę, którą banki są gotowe pożyczyć przy danym dochodzie gospodarstwa domowego.
Gdzie jest największy spadek dostępnych mieszkań?
Kraków doświadczył największego spadku — liczba dostępnych mieszkań dla singli zmniejszyła się z około 700 do 400, czyli o 39 proc. w stosunku do poprzedniego miesiąca.
Na podstawie: Super Biznes. Tekst opracowany redakcyjnie.