Koniec z podwójną prowizją. Jak zmieni się rynek pośrednictwa nieruchomości

Ministerstwo przygotowuje gruntowną reformę rynku pośrednictwa nieruchomościami, która ma chronić kupujących i sprzedających przed nieuczciwymi praktykami. Projekt nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami trafia teraz do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji publicznych, a jego głównym celem jest wyeliminowanie sytuacji, w których pośrednicy czerpią zyski z obu stron transakcji jednocześnie.

Zakaz podwójnej prowizji – kluczowa zmiana dla konsumentów

Najistotniejszą zmianą jest wprowadzenie zakazu pobierania wynagrodzenia zarówno od kupującego, jak i od sprzedającego w ramach jednej transakcji. Do tej pory praktyka taka była możliwa i stanowiła źródło konfliktów interesów – pośrednik miał motywację do zawyżania ceny dla kupującego i zaniżania jej dla sprzedającego, aby maksymalizować swoją prowizję z obu stron.

Regulacja ta zmienia logikę współpracy na rynku. Pośrednik będzie musiał wyraźnie określić, po której stronie transakcji stoi, i pobierać wynagrodzenie wyłącznie od jednej ze stron. To rozwiązanie zmniejsza konflikt interesów i zmusza pośredników do bardziej przejrzystego modelu biznesowego.

Nowe obowiązki pośredników – odpowiedzialność za konkretne czynności

Reforma wprowadza katalog czynności, za które pośrednik będzie obligatoryjnie ponosić odpowiedzialność. Oznacza to, że nie będzie możliwe unikanie odpowiedzialności poprzez nieformalny charakter umowy czy niejasne warunki współpracy.

Pośrednik nie będzie mógł publikować ogłoszenia dotyczącego nieruchomości bez wcześniejszego zawarcia umowy z jej właścicielem. To ma zapobiegać praktykom, w których pośrednicy „zbierają” ogłoszenia bez rzeczywistego mandatu do reprezentacji. Każde opublikowane ogłoszenie będzie musiało być wyraźnie oznaczone jako pochodzące od pośrednika – dzięki temu konsumenci będą wiedzieć, z kim faktycznie mają do czynienia.

Wzmocniona kontrola Inspekcji Handlowej

Inspekcja Handlowa otrzyma rozszerzone uprawnienia kontrolne, aby monitorować rynek pośrednictwa. Będzie sprawdzać:

• Rzetelność informacji – czy pośrednicy uczciwnie informują klientów o zakresie oferowanych usług i warunkach umów
• Pobieranie prowizji – czy pośrednicy nie naruszają zakazu pobierania wynagrodzenia od obu stron transakcji
• Oznaczanie ogłoszeń – czy ogłoszenia są prawidłowo oznaczone jako pochodzące od pośrednika

Wzmocnienie uprawnień kontrolnych oznacza, że Inspekcja będzie mogła aktywnie egzekwować nowe przepisy i karać naruszenia.

System kar i sankcji

Projekt przewiduje system kar mający zniechęcić do łamania przepisów:

Rodzaj naruszenia	Możliwe konsekwencje
Pobieranie prowizji od obu stron	Kary pieniężne
Publikowanie ogłoszeń bez umowy	Nakaz zaprzestania praktyki, kary
Brak oznaczenia ogłoszenia	Kary pieniężne
Nierzetelne informacje o usługach	Nakaz zaprzestania, kary
Powtarzające się naruszenia	Zakaz wykonywania działalności pośrednictwa

Najpoważniejszą sankcją jest możliwość wydania zakazu wykonywania zawodu pośrednika nieruchomości. To rozwiązanie ma charakter ostateczny i będzie stosowane w przypadku rażących lub systematycznych naruszeń.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeśli planujesz kupić lub sprzedać nieruchomość, nowe przepisy będą działać na Twoją korzyść. Po pierwsze, będziesz mieć pewność, że pośrednik nie ma sprzecznych interesów – nie będzie jednocześnie pracować dla kupującego i sprzedającego w tej samej transakcji.

Po drugie, każde ogłoszenie będzie jasno oznaczone, skąd pochodzi. Dzięki temu łatwiej będziesz odróżnić ogłoszenia od pośredników od prywatnych ofert sprzedawców. To ułatwi Ci ocenę wiarygodności źródła informacji.

Po trzecie, pośrednicy będą musieli jasno opisać, jakie usługi oferują i na jakich warunkach. Nie będzie już miejsca na niejasne umowy czy ukryte warunki. Jeśli pośrednik naruszy przepisy, Inspekcja Handlowa będzie mogła podjąć działania – zarówno na Twoją skargę, jak i w ramach kontroli urzędowych.

Dla pośredników zmiana oznacza konieczność reorganizacji modelu biznesowego. Zamiast zarabiać na obu stronach transakcji, będą musieli wybrać, po której stronie stoją, i budować reputację na uczciwości i profesjonalizmie.

Procedura legislacyjna – co dalej?

Projekt jest obecnie w fazie uzgodnień międzyresortowych i konsultacji publicznych. To oznacza, że branża pośredników nieruchomości, organizacje konsumentów i inne zainteresowane strony będą mogły wnieść swoje uwagi. W tej fazie mogą pojawić się poprawki do projektu.

Po zakończeniu konsultacji projekt trafi do parlamentu, gdzie będzie procedowany. Dokładny termin wejścia nowych przepisów w życie będzie znany dopiero po przejściu całej procedury legislacyjnej.

Reforma rynku pośrednictwa nieruchomości jest częścią szerszych zmian zmierzających do zwiększenia przejrzystości i ochrony konsumentów na rynku nieruchomości. Choć może ona spotkać się z oporem ze strony części branży, dla przeciętnego kupującego lub sprzedającego nieruchomość oznacza większą bezpieczeństwo i jasność warunków współpracy.