Prawo i Podatki

Mieszkania na wynajem w SIM: co zmienia projekt ustawy o samorządowych spółkach

Projekt ustawy porządkującej program SIM zakłada unieważnienie uprawnień państwa i nowe zasady zwrotu wsparcia. Sprawdź, co oznacza to dla gmin i najemców.

31.10.2026 — Renata Buczyńska
Multicolored urban apartment building with balconies and windows, showcasing city living.
Fot. Gije Cho / Pexels · Pexels License

Projekt ustawy porządkującej program Społecznych Inicjatyw Mieszkaniowych (SIM) ma uregulować zasady budowy mieszkań na wynajem przez samorządowe spółki i rozliczenie państwowego wsparcia. Przygotowało go Ministerstwo Rozwoju i Technologii i znajduje się on w wykazie prac rządu.

Czym jest program SIM i jak jest finansowany?

Społecznych Inicjatyw Mieszkaniowych to model, w którym gminy powołują spółki budujące lokale przeznaczone na wynajem. Inwestycje opierają się na trzech źródłach: środkach samorządów, dotacjach państwowych oraz preferencyjnych kredytach. Taki układ sprawia, że brak realizacji jednej inwestycji ma konsekwencje dla budżetu państwa i dla lokalnej wspólnoty.

Dlaczego państwo chce zmienić zasady w spółkach SIM?

Krajowy Zasób Nieruchomości objął udziały w 19 z 47 spółek SIM, a część zapowiadanych gruntów pod budowę nie została przekazana. Zagrożone jest dokończenie 43 zaawansowanych inwestycji. Projekt odpowiada na ten problem, porządkując relacje między państwem, gminami i wspólnikami.

Unieważnienie uprawnień państwa i umorzenie udziałów

Projekt przewiduje unieważnienie z mocy prawa uprawnień państwa w spółkach SIM. Symboliczne udziały państwa, wyceniane od 100 do 1000 zł, mają zostać umorzone bez wynagrodzenia. Liczba miejsc w radzie nadzorcze­j będzie zależeć od wielkości udziałów.

ElementStan proponowany w projekcie
Udziały państwa w spółkachWartość od 100 do 1000 zł, umorzenie bez wynagrodzenia
Udział KZNObjęcie udziałów w 19 z 47 spółek SIM
Inwestycje zagrożone43 zaawansowane projekty
Kwota do odzyskaniaOk. 36 mln zł z niepodjętych inwestycji

Gminy, które nie ruszyły z inwestycją

Gminy, które nie rozpoczęły budowy, zostaną zwolnione ze zwrotu wsparcia, jeśli w ciągu 3 miesięcy uzyskają projekt budowlany. To wyraźna zachęta do przejścia od planów do realizacji.

Blokada gminy przez wspólników

Jeżeli wspólnicy zablokują gminę, a spółka musi zwrócić wsparcie, obowiązek ten przechodzi na samą spółkę SIM. Odzyskane środki trafią do Funduszu Dopłat albo na budownictwo komunalne.

Jak projekt wpływa na prezesów i nadzór?

Prezesi spółek SIM mają być wybierani w otwartych konkursach. Spółki, które nie wywiązują się z obowiązków, stracą dostęp do nowych środków Banku Gospodarstwa Krajowego, a minister ds. budownictwa zyska możliwość wydłużenia terminu inwestycji o maksymalnie 24 miesiące.

Co to oznacza dla najemców i mieszkańców?

Najemcy mieszkań z programu SIM zyskują jasną informację: spółka ma obowiązek poinformować ich o cenie wykupu, ustalanej według wartości rynkowej lokalu. Dla samorządów oznacza to presję na terminowość, a dla przyszłych najemców większą szansę, że zaplanowane osiedla faktycznie powstaną.

Najczęstsze pytania

Czym jest program Społecznych Inicjatyw Mieszkaniowych?

SIM to program, w ramach którego samorządowe spółki budują lokale na wynajem. Inwestycje finansują gminy, dotacje państwowe oraz preferencyjne kredyty.

Co przewiduje projekt ustawy dotyczący SIM?

Projekt zakłada unieważnienie z mocy prawa uprawnień państwa w spółkach SIM oraz umorzenie symbolicznych udziałów państwa bez wynagrodzenia. Ma też uporządkować zasady zwrotu wsparcia.

Ile wynosi wartość udziałów państwa w spółkach SIM?

Wartość udziałów państwa, według przedstawionych danych, mieści się w przedziale od 100 do 1000 zł. Są to więc udziały o charakterze symbolicznym.

Co grozi spółkom SIM, które nie wywiązują się z obowiązków?

Spółki te mogą stracić dostęp do nowych środków Banku Gospodarstwa Krajowego. Ministerstwo przewiduje też możliwość wydłużenia terminu inwestycji maksymalnie o 24 miesiące.

Czy najemcy mieszkań z programu SIM mogą wykupić lokal?

Spółki SIM mają obowiązek informować najemców o cenie wykupu, ustalanej według wartości rynkowej lokalu.

Na podstawie: Spider's Web. Tekst opracowany redakcyjnie.