Rejestr najmu krótkoterminowego. Rząd zmienia przepisy w lipcu

Rząd przygotowuje kompleksową reformę rynku najmu krótkoterminowego, która zmieni zasady wynajmowania mieszkań turystom i wprowadzi system rejestracji oraz kontroli. Projekt ustawy o najmie krótkoterminowym ma być procedowany przez Radę Ministrów w lipcu 2024 roku — poinformował rzecznik rządu Adam Szłapka.

Czego dotyczy nowa ustawa?

Projekt, przygotowany przez resort sportu i turystyki, definiuje najem krótkoterminowy jako świadczenie usług hotelarskich przez okres krótszy niż 30 dni. Dotyczy on apartamentów, mieszkań i domów wynajmowanych turystom, zarówno za pośrednictwem platform takich jak Airbnb, jak i bezpośrednio przez właścicieli.

Głównym celem zmian jest doprecyzowanie przepisów regulujących świadczenie usług hotelarskich i ograniczenie nielegalnej działalności na rynku noclegowym. Autorzy projektu wskazują, że nielegalnie prowadzony najem krótkoterminowy stanowi nieuczciwą konkurencję dla klasycznych usługodawców — hoteli, pensjonatów i innych obiektów hotelarskich, które funkcjonują w zgodzie z prawem i płacą podatki.

Centralny rejestr mieszkań — jak będzie działać?

Kluczową innowacją jest utworzenie Centralnego Wykazu Turystycznych Obiektów Noclegowych (CWTON). Będzie to ogólnopolska baza danych wszystkich apartamentów, mieszkań i domów wynajmowanych turystom. Każdy obiekt otrzyma indywidualny numer identyfikacyjny, który będzie musiał być podawany w internetowych ofertach najmu.

Rejestracja w CWTON będzie obowiązkowa dla wszystkich osób prowadzących tego typu działalność. Brak wpisu do ewidencji będzie stanowić naruszenie ustawy i podlegać karze administracyjnej. System ma umożliwić władzom i mieszkańcom łatwą identyfikację legalnych obiektów noclegowych oraz kontrolę przestrzegania przepisów.

Strefy zakazu najmu — kto będzie decydować?

Jedna z najbardziej kontrowersyjnych zmian dotyczy możliwości wyznaczania przez gminy stref, w których wynajmowanie mieszkań turystom będzie zakazane. Rozwiązanie to ma ograniczyć najem krótkoterminowy w miejscach, gdzie uznawany jest za uciążliwy dla mieszkańców.

Decyzja o utworzeniu takich stref będzie podejmowana na poziomie samorządów lokalnych. Rady gmin będą mogły wyznaczać obszary, gdzie aktywność związana z krótkoterminowym wynajmem mieszkań stanowi problem — na przykład w centrach miast, gdzie hałas i ruch turystów zakłócają spokój rezydentów.

Aspekt	Szczegóły
Definiacja najmu krótkoterminowego	Usługa hotelarska świadczona przez okres krótszy niż 30 dni
Obowiązkowa rejestracja	Wpis do Centralnego Wykazu Turystycznych Obiektów Noclegowych (CWTON)
Numer identyfikacyjny	Musi być widoczny w internetowych ofertach najmu
Kary za naruszenia	Do 50 tys. zł za prowadzenie bez wpisu, brak numeru lub naruszenie obowiązków
Strefy zakazu	Gminy mogą wyznaczać obszary, gdzie najem krótkoterminowy będzie zakazany
Kontrola mieszkań	Mieszkańcy mogą wnioskować o kontrolę; brak zgody na kontrolę = zawieszenie wpisu

Kto może być kontrolowany i jakie są konsekwencje?

Mieszkańcy i wspólnoty mieszkaniowe będą mogły wnioskować o kontrolę mieszkań wynajmowanych turystom. Jeśli kontrola wykaże niespełnianie ustawowych wymogów — na przykład brak rejestracji, naruszenie ciszy nocnej, zagrożenie bezpieczeństwa — obiekt będzie mógł zostać wykreślony z ewidencji. Odmowa przeprowadzenia kontroli będzie skutkowała zawieszeniem wpisu w rejestrze.

Projekt zakłada administracyjne kary pieniężne do 50 tys. zł za:

• prowadzenie działalności bez wpisu do ewidencji,
• brak numeru identyfikacyjnego w internetowych ofertach,
• naruszenie obowiązków przez platformy pośredniczące w najmie krótkoterminowym.

Dlaczego rząd chce zmienić przepisy?

Ministerstwo uzasadnia potrzebę reform ochroną mieszkańców budynków wielorodzinnych. Według autorów projektu, mieszkańcy skarżą się na zakłócanie porządku, naruszanie ciszy nocnej, a także na ograniczenie poczucia bezpieczeństwa. Rzecznik Praw Obywatelskich potwierdził, że obecne regulacje nie pozwalają na skuteczne przeciwdziałanie tym problemom.

Wielkie miasta, takie jak Warszawa, Kraków czy Wrocław, borykają się z masową zabudową mieszkań przeznaczonych wyłącznie na turystykę. Powoduje to niedobór mieszkań dla lokalnych rezydentów, wzrost cen wynajmu długoterminowego i degradację niektórych dzielnic.

Co to oznacza dla właścicieli mieszkań?

Dla osób wynajmujących mieszkania turystom zmiana oznacza obowiązek rejestracji i większą kontrolę. Właściciele będą musieli uzyskać wpis do CWTON, umieszczać numer identyfikacyjny w ofertach i być gotowi na kontrole. Z drugiej strony, legalna działalność będzie chroniona i będzie mogła konkurować na równych warunkach.

Dla turystów i platform takich jak Booking.com czy Airbnb zmiana oznacza większą przejrzystość rynku i pewność, że wynajmowane obiekty spełniają wymogi bezpieczeństwa i legalności. Dla hoteli i pensjonatów reforma powinna zmniejszyć konkurencję ze strony nielegalnych apartamentów i wyrównać szanse na rynku.

Rząd zapewnił, że w sprawie projektu nie ma konfliktu między resortami — jest to normalna dyskusja między poszczególnymi ministerstwami. Projekt powinien trafić do Rady Ministrów w lipcu 2024 roku, a następnie do Sejmu.