POLSTR zamiast WIBOR-u: co czeka kredytobiorców od 2027 roku
Banki przygotowują przejście z WIBOR-u na POLSTR. Dowiedz się, co zmieni się w kredytach hipotecznych i jak to wpłynie na Twoje zobowiązania finansowe.
Sektor bankowy przygotowuje się do fundamentalnej zmiany w systemie oprocentowania kredytów. Przejście z WIBOR-u na POLSTR to nie tylko zmiana techniczna — to reforma, która będzie stopniowo obejmować miliony polskich kredytobiorców w ciągu kilku lat.
Dlaczego zmienia się system referencyjny?
Polska Stopa Referencyjna Overnight (POLSTR) to nowy wskaźnik, który ma zastąpić WIBOR w funkcji benchmarku dla kredytów i pożyczek. Zmiana wynika z międzynarodowych rekomendacji dotyczących reformy rynków finansowych oraz dążenia do większej przejrzystości i stabilności systemu.
Kluczowa różnica między obydwoma wskaźnikami leży w sposobie ich obliczania. WIBOR opierał się na trzech źródłach danych: rzeczywistych transakcjach między bankami, kwotowaniach wiążących (zobowiązujących ofertach cen) oraz modelach matematycznych. POLSTR natomiast korzysta wyłącznie z rzeczywistych transakcji overnight — czyli pożyczek udzielanych na jeden dzień. To podejście ma być bardziej obiektywne i odporne na manipulacje, ponieważ opiera się na faktycznie zrealizowanych przepływach pieniędzy, a nie na szacunkach czy deklaracjach.
Administrator wskaźników referencyjnych w Polsce, GPW Benchmark, będzie odpowiadać za publikowanie POLSTR-u. Wskaźnik ma charakter „patrzący wstecz” — odzwierciedla transakcje, które już się odbyły, a nie prognozuje przyszłość.
Harmonogram przejścia: co się zmienia i kiedy
Proces przejścia z WIBOR-u na POLSTR będzie rozciągnięty w czasie. Narodowa Grupa Robocza wydała już zalecenia stosowania nowego wskaźnika od 1 stycznia 2027 roku. Od tej daty nowe umowy kredytowe nie powinny być zawierane w oparciu o WIBOR.
WIBOR nie zniknie z dnia na dzień. Będzie obliczany do 31 grudnia 2036 roku, co daje bankom i kredytobiorcom dziesięcioletni okres przejściowy. Ostateczna likwidacja WIBOR-u zaplanowana jest na 1 stycznia 2037 roku.
| Etap przejścia | Data | Znaczenie |
|---|---|---|
| Rekomendacje dla sektora korporacyjnego | 1 stycznia 2027 | Nowe umowy dla firm oparte na POLSTR |
| Prace nad rekomendacjami dla konsumentów | W toku | Zalecenia dla kredytobiorców detalicznych |
| Obliczanie WIBOR-u | Do 31 grudnia 2036 | Okres przejściowy dla istniejących umów |
| Likwidacja WIBOR-u | 1 stycznia 2037 | Całkowite wycofanie starego wskaźnika |
Rekomendacje dla kredytobiorców: oprocentowanie okresowo stałe
Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) ma jasne preferencje dotyczące sposobu oprocentowania kredytów hipotecznych w nowej rzeczywistości. Rekomenduje się oprocentowanie okresowo stałe — czyli takie, które nie zmienia się przez określony czas, niezależnie od zmian wskaźników rynkowych.
Dominującym horyzontem czasowym dla oprocentowania stałego jest okres 5 lat. To oznacza, że kredytobiorca ma gwarancję, że jego rata nie zmieni się przez pięć lat, niezależnie od tego, co dzieje się na rynku. Coraz częściej pojawiają się jednak umowy zawierane na dłuższy okres — 7 lat. To daje kredytobiorcy jeszcze większą stabilność i przewidywalność.
Trzecią opcją, którą rekomenduje KNF, jest powiązanie oprocentowania ze stopą referencyjną Europejskiego Banku Centralnego. To rozwiązanie łączy elastyczność zmiennego oprocentowania z mniejszą zmiennością niż wskaźniki krajowe.
Stan przygotowań: co już gotowe, a co jeszcze w pracach
Prezes Związku Banków Polskich Tadeusz Białek poinformował, że rekomendacje dla sektora przedsiębiorstw są już sfinalizowane. Natomiast „jak pisze w swoim materiale Strefa Biznesu”, prace nad zaleceniami dla sektora detalicznego, czyli dla zwykłych konsumentów, jeszcze trwają i nie zostały ukończone.
To oznacza, że kredytobiorcy indywidualni będą musieli czekać na szczegółowe wytyczne, jak powinni postępować ze swoimi kredytami. Banki najpewniej będą oferować możliwość dobrowolnego przejścia na POLSTR dla istniejących umów, ale dokładne warunki i procedury będą znane dopiero po finalizacji rekomendacji.
Wartość instrumentów na POLSTR rośnie
Rynek POLSTR-u dynamicznie się rozwija. Na koniec sierpnia wartość instrumentów denominowanych w tym wskaźniku wyniosła 18,5 miliarda euro. To pokazuje, że sektor finansowy już przygotowuje się do nowej rzeczywistości i systematycznie przesuwa transakcje na nowy wskaźnik.
Co to oznacza dla Ciebie
Jeśli masz kredyt hipoteczny oparty na WIBOR-ze, nie musisz się obawiać natychmiastowych zmian. Twoja istniejąca umowa pozostanie ważna, a WIBOR będzie obliczany przez kolejne dziesięć lat. Jednak warto śledzić komunikaty banku dotyczące możliwości dobrowolnego przejścia na POLSTR.
Jeśli planujesz wziąć kredyt hipoteczny po 1 stycznia 2027 roku, będzie on oparty na POLSTR-ze lub innym wskaźniku (np. stopie EBC). Warto już teraz zapoznać się z tym wskaźnikiem i zrozumieć, jak działa.
Niezależnie od tego, czy masz istniejący kredyt, czy planujesz nowy, warto rozważyć oferty z oprocentowaniem okresowo stałym na 5 lub 7 lat. To rozwiązanie daje ci przewidywalność i ochronę przed wahaniami rynkowymi w średnim okresie.
Najczęstsze pytania
Co to jest POLSTR i czym różni się od WIBOR-u?
POLSTR to nowy wskaźnik referencyjny oparty wyłącznie na rzeczywistych transakcjach overnight na polskim rynku pieniężnym. W przeciwieństwie do WIBOR-u, który bazuje na transakcjach rzeczywistych, kwotowaniach wiążących i modelowych, POLSTR odzwierciedla faktyczne przepływy pieniędzy z poprzedniego dnia roboczego.
Kiedy banki będą zmuszeni przejść z WIBOR-u na POLSTR?
Od 1 stycznia 2027 roku nowe umowy kredytowe nie powinny być oparte na WIBOR-zie. WIBOR będzie jeszcze obliczany do 31 grudnia 2036 roku, a jego całkowita likwidacja nastąpi 1 stycznia 2037 roku.
Czy przejście na POLSTR dotyczy wszystkich kredytobiorców?
Aktualnie rekomendacje przejścia dotyczą przedsiębiorców. Prace nad zaleceniami dla konsumentów są w toku i nie zostały jeszcze ukończone.
Jakie opcje oprocentowania preferuje KNF dla kredytów hipotecznych?
Komisja Nadzoru Finansowego rekomenduje oprocentowanie okresowo stałe, najczęściej na okres 5 lat, choć pojawiają się też umowy zawierane na 7 lat. Trzecią alternatywą jest stopa referencyjna Europejskiego Banku Centralnego.
Ile wynosi wartość instrumentów na POLSTR?
Na koniec sierpnia wartość instrumentów denominowanych w POLSTR-ze wyniosła 18,5 miliarda euro.
Na podstawie: Strefa Biznesu. Tekst opracowany redakcyjnie.