Młodzi Polacy rezygnują z marzeń o własnym mieszkaniu

Młodzi Polacy coraz częściej rezygnują z tradycyjnego schematu dorosłości: ukończenie edukacji, zaciągnięcie kredytu hipotecznego, zakup mieszkania. Raport “Szczęśliwy dom: Na własnych zasadach. Młodzi Dorośli na rynku nieruchomości” przeprowadzony w latach 2024-2025 pokazuje, że pokolenie osób w wieku 18-34 lata radykalnie inaczej podchodzi do kwestii mieszkania niż ich rodzice.

Migracja zamiast kredytu

Najbardziej zaskakujący wynik badania dotyczy gotowości do zmiany miejsca zamieszkania. Aż 71% młodych dorosłych wskazało, że dopuszcza w przyszłości zmianę miejscowości, a 69% deklaruje, że rozważy zmianę mieszkania, jeśli nie będzie ich stać na swobodne funkcjonowanie tam, gdzie faktycznie chcą mieszkać. To oznacza, że dla większości młodych Polaków elastyczność lokalizacyjna jest ważniejsza niż pozostanie w wybranym mieście za wszelką cenę.

Taka postawa jest racjonalna w obliczu rzeczywistości rynkowej. Osoby do 24 roku życia zarabiają średnio 6,5 tys. zł, co stanowi zaledwie 72% średniej krajowej. Osoby w wieku 25-34 lata osiągają dochody na poziomie nieco ponad 8,4 tys. zł. Gdy porównamy te zarobki z kosztami życia w dużych miastach, okazuje się, że same wydatki na wynajem i opłaty pochłaniają od 35 do 55% dochodu rozporządzalnego młodych dorosłych.

Wynajem już nie jest tymczasowy

Jednym z najbardziej znaczących odkryć raportu jest zmiana postrzegania wynajmu. Prawie jedna trzecia (30%) młodych dorosłych podała, że bierze pod uwagę wynajmowanie nieruchomości do końca życia. To fundamentalna zmiana w stosunku do pokolenia rodziców, dla których wynajem był zawsze rozwiązaniem przejściowym, etapem na drodze do “prawdziwego” domu na własność.

Ta zmiana mentalności nie jest przypadkowa. Wynika bezpośrednio z ekonomicznej rzeczywistości, w której młodzi Polacy muszą funkcjonować. Gdy rata kredytu hipotecznego mogłaby pochłonąć znaczną część i tak już ograniczonego budżetu, wynajem staje się nie tylko opcją, ale czasem jedynym rozsądnym wyborem.

Wiek	Średni dochód	% średniej krajowej	Koszty mieszkania % dochodu
Do 24 lat	6,5 tys. zł	72%	35-55%
25-34 lata	8,4 tys. zł	~93%	35-55%

Kredyt hipoteczny tylko na własnych warunkach

Dane z raportu pokazują, że młodzi Polacy nie rezygnują całkowicie z kredytów hipotecznych, ale stawiają sobie bardzo konkretne warunki. Aż 59% młodych dorosłych zadeklarowało, że rozważy kredyt hipoteczny tylko wtedy, gdy rata nie obniży ich codziennego standardu życia. To oznacza, że dla większości potencjalnych kredytobiorców z tej grupy wiekowej zakup mieszkania jest możliwy tylko w sytuacji, gdy nie będzie to wymagało znaczących ograniczeń w wydatkach na inne aspekty życia.

Taka postawa jest dowodem dojrzałości finansowej tego pokolenia. Młodzi Polacy nauczyli się na przykładzie swoich rodziców, że zaciągnięcie kredytu hipotecznego bez marginesu bezpieczeństwa finansowego może prowadzić do problemów. Dlatego preferują czekać, oszczędzać i kupować mieszkanie dopiero wtedy, gdy będą w stanie to zrobić bez narażania się na ryzyko.

Co to oznacza dla rynku nieruchomości

Raport wskazuje na fundamentalną transformację rynku mieszkaniowego w Polsce. Młode pokolenie nie będzie dla deweloperów i banków tak łatwym celem, jak poprzednie generacje. To pokolenie, które jednocześnie dziedziczy (czekając na spadki), wynajmuje, migruje, kupuje później i ostrożniej.

Katarzyna Kuniewicz z Otodom, która komentowała wyniki badania, podkreśliła: “Młodzi będą jednym z najbardziej skomplikowanych pokoleń na rynku mieszkaniowym”. Konieczność adaptacji do skomplikowanych warunków rynkowych powoduje, że decyzje o zakupie mieszkania podejmują dłużej i bardzo ostrożnie, a ich podejście do nieruchomości jest całkowicie inne niż u ich rodziców.

Badanie, na którym opiera się raport, było kompleksowe. Część ilościowa obejmowała dwa badania CAWI przeprowadzone na zlecenie Otodom przez IQS. Pierwsze dotyczyło reprezentatywnej próby 4002 mieszkańców Polski od 16. roku życia, a drugie badanie dotyczyło postaw mieszkaniowych 2613 osób od 18. roku życia. Takie podejście metodologiczne daje solidne podstawy do wnioskowania o trendach na rynku nieruchomości.

Implikacje dla przyszłości

Wyniki raportu mają istotne znaczenie dla wszystkich interesariuszy rynku nieruchomości: deweloperów, banków, agencji nieruchomości i samych młodych ludzi szukających mieszkania. Pokazują, że tradycyjny model “kredyt hipoteczny = droga do dorosłości” przestaje być uniwersalny. Zamiast tego rynek będzie musiał dostosować się do bardziej zróżnicowanych potrzeb i oczekiwań.

Dla młodych Polaków oznacza to, że warto rozważyć wszystkie dostępne opcje: wynajem długoterminowy, współwłasność, inwestycje w nieruchomości na wynajem, a nawet migrację do miasta, gdzie warunki mieszkaniowe będą bardziej przystępne. Nie ma jednej słusznej drogi – jest natomiast wiele rozsądnych wyborów w zależności od indywidualnej sytuacji finansowej i życiowej.